عیـب‌یابی الکــتروموتورها به کمک آنالیز جریان و ارتعاش

  همزمان با رشد و پیشرفت صنایع، پایش وضعیت ماشین¬‌ها و تجهیزات مختلف نیز ضروری گردیده است. ماشین‌های الکتریکی بعنوان یکی از حساس¬‌ترین تجهیزات یک سیستم، جهت پایش و تشخیص بموقع عیوب از اهمیت بالایی برخوردار می‌باشند. با توجه به جایگاه ماشین¬‌های الکتریکی دوار در مراکز صنعتی، نگهداری و تعمیرات این دسته از تجهیزات الکتریکی، بسیار ضروری می¬‌باشد. نگهداری اصولی و تعمیرات پیش‌گیرانه این تجهیزات نقش بسزائی در کاهش هزینه¬‌های تعمیراتی و افزایش بهره¬‌وری مراکز صنعتی ایفا می¬‌کند. بطور معمول، از موتورهای الکتریکی القائی سه¬‌فاز قفسه¬‌سنجابی بیشتر جهت کاربردهای صنعتی استفاده می¬‌شود. برای کاربردهای خانگی نیز از موتورهای القائی تک‌فاز استفاده می‌گردد. بنابراین، پایش وضعیت این نوع تجهیزات هم در کاربردهای صنعتی و هم کاربردهای خانگی بسیار حیاتی می¬‌باشد. در دو دهه اخیر، روش¬های عیب‌¬یابی مختلفی مانند آنالیز ارتعاش تجهیز، آنالیز جریان، ترموگرافی، آنالیز روغن و … مورد استفاده قرار گرفته است. امروزه آنالیز اثرانگشتی (CSA) جریان موتور یکی از عمومی‌¬ترین روش‌های عیب‌یابی می‌باشد چراکه به کمک این روش به¬‌آسانی می¬‌توان عیوبی چون شکسته شدن یا ترک خوردن روتوربارها، اتصال کوتاه در سیم¬‌پیچ-‌های استاتور، خرابی بیرینگ‌ها و … را تشخیص داد.
در صنعت کنونی موتورهای القایی به صورت وسیعی به کار گرفته می‌شوند. استفاده از این الکتروموتورها نسبت به انواع دیگر الکتروموتورها دارای صرفه اقتصادی بیشتری است و از طرف دیگر تعمیرات این موتورها (القائی) نسبت به انواع دیگر راحت‌تر می‌باشد. مسائل و مشکلات ارتعاشی در موتورهای القائی می‌تواند به شدت مخرب بوده و باعث کاهش شدید قابلیت اطمینان موتور شوند. به حداقل رساندن و یا از بین بردن ازکار افتادگی دستگاه‌ها در پروسه‌های تولید و بهره‌برداری امری ضروری می‌باشد به همین دلیل اگر مشکلی در دستگاه رخ دهد، می‌بایست به سرعت شناسایی و رفع عیب شود. به علت چرخان بودن میدان مغناطیسی در این الکتروموتورها (موتورهای القائی) بررسی و شناخت ارتعاشات حاصل از این الکتروموتورها نسبتاً پیچیده و مشکل می‌باشد. شناخت اصول و روش‌های رفع اشکال و آنالیز درست تجهیزات برای مهندسین تعمیرات بسیار مفید و ارزشمند است.
همانگونه که گفته شد یکی از روش‌های عیب‌یابی موتورهای القایی آنالیز ارتعاشات این موتورها می‌باشد. با داشتن دانش و علم مناسب و کافی و شیوه‌های تشخیص مطلوب می‌توان با دقت فراوان به عامل ایجاد ارتعاش اشاره کرد. نتیجه‌گیری‌های نادرست و غلط که برآیند عدم شناخت ریشه ایجاد ارتعاش می‌باشد، می‌تواند موجب صرف مقادیر زیادی هزینه و زمان گردد. با بکارگیری روش صحیح جمع‌آوری اطلاعات و تکنیک‌های آنالیز مناسب می‌توان منبع و ریشه به‌وجود آورنده ارتعاش را تشخیص داد. از جمله دلایل و منابع به‌وجود آورنده ارتعاش در موتورهای القائی را می‌توان به موارد زیر اشاره کرد، البته مواردی هم وجود دارد که به آنها اشاره نشده است:
– آنبالانسی الکتریکی موتور
– آنبالانسی مکانیکی که شامل آنبالانسی در موتور، کوپلینگ یا دستگاه متحرک می‌شود.
– تأثیر عیوب مکانیکی بر موتور که شامل انواع لقی، سایش، خرابی‌های بیرینگ و… می‌باشد.
– تأثیر عیوب خارجی بر موتور که شامل عیوب فونداسیون، تجهیز متحرک، ناهم‌محوری و … می‌باشد.
– رزونانس، سرعت‌های بحرانی و … که بر روی ارتعاشات موتور تأثیر خواهند گذاشت.
زمانی که فعل و انفعال الکتریکی و مکانیکی در موتور شناسایی گردید و تأثیر اجزاء خارجی بر روی ارتعاشات موتور آشکار شد، شناخت قطعات و اجزاء خراب شده در موتور معمولاً کاری آسان است.
دوره آموزشی عیب یابی الکتروموتورها برای آشنایی با ساختار انواع الکتروموتورها، روش عملکرد آنها، انواع عیوب مکانیکی و الکتریکی متداول در آنها، روش های تست و عیب یابی آنها و… در نظر گرفته شده است که برای مشاهده جزئیات دوره و سرفصل آن به بخش دانلود مراجعه نمایید.